Koniec z interpretacjami samorządów? O podatku od nieruchomości zdecyduje Dyrektor KIS
Regulacje dotyczące interpretacji indywidualnych w zakresie podatków i opłat lokalnych mają zostać poddane istotnym zmianom. Zgodnie z założeniami projektu UD450 kompetencje do wydawania takich interpretacji mają zostać przeniesione z gminnych organów podatkowych do Dyrektora KIS. Centralizacja ma ograniczyć rozbieżności w wykładni przepisów, ale nie można wykluczyć, że po nowelizacji przepisów podatnikom trudniej będzie toczyć spory dotyczące opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki przygotowuje szeroką reformę systemu interpretacji podatkowych. W rządowym wykazie prac legislacyjnych opublikowano założenia dwóch projektów deregulacyjnych: UD450, dotyczącego centralizacji interpretacji w podatkach lokalnych, oraz UD445, przewidującego gruntowną przebudowę zasad funkcjonowania interpretacji indywidualnych. Oba projekty mają zostać przyjęte przez Radę Ministrów i Parlament w IV kwartale 2026 r. Planowane zmiany oznaczają największą od lat reformę systemu interpretacji podatkowych. Ich celem jest zwiększenie jednolitości wykładni przepisów, ograniczenie rozbieżności interpretacyjnych oraz poprawa bezpieczeństwa prawnego podatników.
Obecnie interpretacje indywidualne dotyczące podatków i opłat lokalnych wydają organy samorządowe, czyli wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast. Dotyczy to m.in. podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, od środków transportowych oraz opłat skarbowych, miejscowych, uzdrowiskowych, targowych czy reklamowych. Według Ministerstwa Finansów rozproszenie kompetencji pomiędzy około 2,5 tys. gminnych organów podatkowych sprzyja powstawaniu rozbieżności interpretacyjnych. W konsekwencji identyczne przepisy mogą być odmiennie interpretowane w różnych częściach kraju. Problem ten szczególnie dotyka przedsiębiorców posiadających nieruchomości na terenie kilku gmin lub realizujących inwestycje infrastrukturalne przebiegające przez więcej niż jedną jednostkę samorządu terytorialnego. Obecnie każdy organ wydaje interpretację wyłącznie w zakresie swojej właściwości miejscowej, co zmusza podatników do prowadzenia kilku odrębnych postępowań interpretacyjnych.
Można zakładać, że jednym z powodów które skłoniły Ministerstwo Finansów do przyjrzenia się zagadnieniu interpretacji wydawanych przez organy samorządowe, były interpretacje dotyczące obiektów kontenerowych jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W wydanej w lutym 2025 r. interpretacji Prezydent Miasta Rzeszowa zaprezentował skrajnie profiskalne podejście, sprzeczne z założeniami ustawodawcy. Jej skutki zostały „wyprostowane” poprzez interpretację ogólną wydaną przez Ministra Finansów w styczniu 2026 r.
Dyrektor KIS stanie się jedynym organem interpretacyjnym
Założenia do projektu UD450 zakładają przeniesienie kompetencji do wydawania interpretacji dotyczących podatków i opłat lokalnych do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Po wejściu w życie nowych przepisów podatnik będzie składał tylko jeden wniosek, niezależnie od tego, czy jego sprawa dotyczy jednej czy kilku gmin. Resort podkreśla, że takie rozwiązanie ma nie tylko zapewnić jednolitość stosowania prawa podatkowego, ale też ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej.
Zmiana wpisuje się w model obowiązujący już w przypadku podatków centralnych, takich jak PIT, CIT czy VAT, gdzie interpretacje wydawane są centralnie przez Dyrektora KIS.
Przyjęcie projektowanej nowelizacji może prowadzić do tego, że Dyrektor KIS będzie odważniej próbował forsować interpretacje na niekorzyść podatników, opierając się na podejściu prezentowanym przez departament podatków i opłat lokalnych w Ministerstwie Finansów. Liczba sporów z fiskusem może nie ulec zmniejszeniu – istnieje natomiast duże ryzyko, że takie postępowania staną się trudniejsze z perspektywy podatników.
Nowelizacja przepisów nie powinna spowodować nadmiernego obciążenia dla Krajowej Informacji Skarbowej. Jak wynika z założeń projektu UD450, wszystkie gminne organy podatkowe wydają obecnie około 200 interpretacji indywidualnych rocznie, podczas gdy Dyrektor KIS rozpatruje już około 25 tys. interpretacji indywidualnych rocznie w zakresie podatków państwowych i innych opłat. Oznacza to, że interpretacje samorządowe stanowią mniej niż 1% spraw obsługiwanych przez KIS. Zdaniem Ministerstwa Finansów centralizacja tych kompetencji nie powinna więc wymagać istotnego zwiększenia zasobów organizacyjnych, a jednocześnie pozwoli na ujednolicenie wykładni przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych.
Gminy zachowają głos w procedurze
Choć kompetencja do wydawania interpretacji zostanie scedowana na Dyrektora KIS, samorządy nie zostaną całkowicie wyłączone z postępowania. Zgodnie z założeniami projektu przed wydaniem interpretacji Dyrektor KIS będzie zobowiązany przekazać właściwej gminie projekt rozstrzygnięcia oraz zagadnienia przedstawione we wniosku podatnika. Organ samorządowy będzie miał 14 dni na wydanie opinii, ale jeżeli nie przedstawi jej w tym terminie, będzie to równoznaczne z akceptacją projektu interpretacji, czyli tzw. milczącą zgodą. Ministerstwo argumentuje, że rozwiązanie pozwoli zachować wpływ samorządów na wykładnię przepisów dotyczących podatków stanowiących ich dochód, a jednocześnie nie przyczyni się do blokowania procesu wydawania interpretacji.
Gmina będzie mogła zaskarżyć interpretację
Założenia do projektu UD450 przewidują również nadzwyczajne uprawnienie dla podatkowych organów samorządowych. W określonych ustawowo przypadkach właściwy organ gminny będzie mógł wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na wydaną interpretację. Jednocześnie projekt zakłada, że w przypadku wniesienia takiej skargi ochrona wynikająca z interpretacji dla podatnika zostanie zawieszona do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Oznacza to, że mechanizmy zabezpieczające przewidziane w art. 14k-14m Ordynacji podatkowej zaczną działać dopiero po prawomocnym oddaleniu lub odrzuceniu skargi gminy.
Władztwo podatkowe nadal po stronie samorządów
W opublikowanych założeniach do projektu Ministerstwo Finansów podkreśla, że centralizacja interpretacji nie oznacza ograniczenia kompetencji samorządów. Gminy nadal będą ustalać stawki podatków lokalnych, wprowadzać zwolnienia i preferencje podatkowe, wymierzać i pobierać podatki, prowadzić kontrole podatkowe, a także wydawać decyzje podatkowe. Zmianie ulegnie wyłącznie organ odpowiedzialny za wydawanie interpretacji indywidualnych.
Liczba sporów nie zmniejszy się?
Można pokusić się o twierdzenie, że koncepcja nowelizacji przepisów dotyczących interpretacji w podatkach lokalnych wynika z działań organów samorządowych, które wielokrotnie wydawały interpretacje próbujące forsować skrajnie profiskalne rozwiązania – niezgodne z celem, w jakim Ministerstwo Finansów wprowadzało dane regulacje. W zdecydowanej większości interpretacje rozstrzygały na niekorzyść podatników, którzy swoich praw starali się bronić przed sądami administracyjnymi, co było bezpośrednią przyczyną wzrostu liczby rozpatrywanych spraw. Przejęcie kontroli merytorycznej przez Dyrektora KIS ukróci podejście nastawione przede wszystkim na zabezpieczenie jak największych wpływów podatkowych.
Jednocześnie jednak przyjęcie projektowanej nowelizacji może prowadzić do tego, że Dyrektor KIS będzie odważniej próbował forsować interpretacje na niekorzyść podatników, opierając się nie na niewielkim (a często nawet jednoosobowym) zespole w gminie, a na podejściu prezentowanym przez departament podatków i opłat lokalnych w Ministerstwie Finansów. W mojej ocenie liczba sporów z fiskusem może nie ulec zmniejszeniu, ale jednocześnie istnieje duże ryzyko, że takie postępowania staną się jeszcze trudniejsze z perspektywy podatników.
