Zapłata przekazem pocztowym – jakie skutki na gruncie AML?
Zgodnie z przepisami przedsiębiorcy i inne podmioty są zobowiązane spełnić szereg istotnych obowiązków, aby skutecznie przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Czy zapłata dokonana przekazem pocztowym może spowodować, że przedsiębiorca przyjmujący płatność zostanie uznany za instytucję obowiązaną ze względu na transakcje gotówkowe na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu („Ustawa AML”)?
Kiedy status „instytucji obowiązanej” ze względu na transakcje gotówkowe?
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy AML instytucją obowiązaną jest m.in. przedsiębiorca w zakresie, w jakim przyjmuje lub dokonuje płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej 10 000 euro – niezależnie od tego, czy jest to jedna operacja, czy kilka powiązanych ze sobą transakcji.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność ustalenia, czy przyjęty model płatności za towary:
- może generować wpłaty od klientów równe lub przekraczające 10 000 euro;
- czy przyjęcie płatności za towary ma charakter gotówkowy.
W jaki sposób przeliczyć 10 000 euro?
Mając na uwadze powyższy limit kwotowy 10 000 euro, sprzedawca powinien w sposób prawidłowy weryfikować, czy został on przekroczony.
Ustawa AML przewiduje w tym zakresie zasadę, że przeliczenia kwot wyrażonych w ustawie w euro dokonuje się według średniego kursu waluty ogłoszonego przez NBP, obowiązującego w dniu przeprowadzenia transakcji, w dniu zlecenia przeprowadzenia transakcji lub w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
„Płatność za towary w gotówce”
W potocznym rozumieniu transakcja gotówkowa kojarzona jest niemal wyłącznie z sytuacją, w której klient osobiście przekazuje sprzedawcy banknoty – „z ręki do ręki”. Tymczasem Ustawa AML nie ogranicza transakcji gotówkowych wyłącznie do takiej sytuacji, posługuje się bowiem pojęciem „przyjęcia płatności w gotówce”, nie precyzując formy ani kanału jej przekazania. To zaś otwiera pole do interpretacji – i właśnie w tym miejscu pojawiają się wyzwania interpretacyjne.
Z dokonaniem transakcji gotówkowej na gruncie AML możemy mieć do czynienia, jeśli po wpłacie gotówki na poczcie przez klienta przedsiębiorca fizycznie odbiera gotówkę na poczcie – element „fizyczności” jest szczególnie istotny z punktu widzenia przyjęcia płatności za towary w gotówce, gdyż to poprzez jego pryzmat następuje ocena danej transakcji.
Przekaz pocztowy a transakcja gotówkowa
Przyjąć gotówkę, można również bowiem przez pośrednika, w tym można skorzystać z przekazu pocztowego, w ramach którego możliwe są dwa rozwiązania:
- kupujący wpłaca gotówkę w placówce pocztowej, a następnie sprzedawca odnotowuje wpływ na swoim rachunku bankowym;
- kupujący wpłaca gotówkę w placówce pocztowej, a następnie sprzedawca odbiera równowartość wpłaconej kwoty w innej placówce.
Jedynie w pierwszym przypadku nie będziemy mieli do czynienia z przyjęciem zapłaty w gotówce, ponieważ nie została ona fizycznie przekazana sprzedawcy, a płatność wpłynęła na rachunek bankowy.
Z dokonaniem transakcji gotówkowej możemy mieć do czynienia jednak w drugim przypadku, gdyż po wpłacie gotówki na poczcie przez klienta przedsiębiorca fizycznie odbiera gotówkę na poczcie – element „fizyczności” jest szczególnie istotny z punktu widzenia przyjęcia płatności za towary w gotówce, gdyż to poprzez jego pryzmat następuje ocena danej transakcji. Tak do tego zagadnienia podchodzi również GIIF.
Uwaga na pośredników
Pojęcie „płatności za towary w gotówce” może nastręczać wielu trudności interpretacyjnych przedsiębiorcom, podczas gdy błędne rozumienie tak kluczowej kwestii z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu powoduje ryzyko wystąpienia sankcji. W kontekście procesu przyjmowania płatności szczególną uwagę należy zwrócić na sytuację, gdy przedsiębiorca korzysta z usług pośrednika, jak ma to miejsce np. w przypadku przekazów pocztowych.
W przypadku wątpliwości związanych z kwalifikacją przyjmowanych płatności na gruncie AML, nasi eksperci chętnie zapewnią Państwu wsparcie w tym zakresie.
Autor: Mikołaj Tomas