Limit małego podatnika CIT – pułapka przy transakcjach z odwrotnym obciążeniem
Na gruncie podatku CIT status tzw. małego podatnika warunkuje korzystanie z szeregu uproszczeń i benefitów wynikających z przepisów. Jest on szczególnie istotny w kontekście stosowania obniżonej stawki 9% CIT. Mimo że obowiązujące regulacje zawierają definicję legalną małego podatnika, która wskazuje, jakie warunki muszą być spełnione w celu posiadania statusu małego podatnika, kwestia ta budzi wątpliwości podatników, a w ich rozstrzygnięciu nie pomaga Dyrektor KIS.
Zgodnie z przepisami ustawy o CIT status małego podatnika posiada podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro.
Szczególną uwagę warto zwrócić na dwa elementy ustawowej definicji:
- uzależnienie statusu od wartości sprzedaży (co oznacza, że pod uwagę nie są brane przychody podatkowe, które nie wynikają ze sprzedaży, np. dotacje);
- ustalenie limitu w kwocie sprzedaży brutto, tj. razem z kwotą należnego VAT.
Istotne w tym kontekście jest to, że ustawa o CIT nie definiuje pojęcia sprzedaży. Nie zawiera również w tym zakresie bezpośredniego odwołania do ustawy o VAT (która taką definicję posiada).
Eksport usług z odwrotnym obciążeniem
Podatnicy, którzy w ramach wykonywanej działalności świadczą usługi na rzecz zagranicznych podatników, wiedzą, że na gruncie VAT miejscem świadczenia takiej usługi jest kraj siedziby nabywcy.
Powoduje to zastosowanie tzw. odwrotnego obciążenia, co oznacza, że zobowiązanym do rozliczenia podatku należnego jest nabywca, w swoim kraju. Sprzedawca wystawia fakturę bez kwoty VAT, opatrując ją jedynie adnotacją „reverse charge”.
Czy VAT rozliczany przez nabywcę wlicza się do limitu?
Jeden z podatników świadczący takie usługi, dla których VAT rozlicza nabywca, skierował wniosek o wydanie interpretacji do Dyrektora KIS. Zapytał, czy weryfikując limit dla małego podatnika CIT, powinien uwzględniać VAT rozliczany przez swojego kontrahenta. Podatnik twierdził, że skoro to nie na nim ciąży obowiązek rozliczenia podatku VAT (zobowiązanym do tego jest nabywca), nie powinien on uwzględniać go w swoim limicie.
W interpretacji indywidualnej z 6 lutego 2026 r. Dyrektor KIS uznał jednak takie stanowisko za nieprawidłowe.
W ocenie Dyrektora KIS nie ma znaczenia, że obowiązek rozliczenia podatku VAT jest przeniesiony na nabywcę. Wynikający ze sprzedaży usługi VAT wciąż jest podatkiem należnym, a tym samym, zgodnie z treścią przepisów ustawy o CIT, powinien zostać uwzględniony przy kalkulacji limitu małego podatnika.
Co istotne, analogiczne rozstrzygnięcia pojawiały się już w przeszłości i nic nie wskazuje na to, aby zostały zaskarżone przez podatników.
Wątpliwości podatników wynikają z niespójności przepisów, polegającej m.in. na tym, że choć ustawa o CIT i ustawa o VAT zawierają identyczne definicje małego podatnika (limitowane kwotą 2 mln euro sprzedaży brutto), to jednocześnie ustawa o CIT ani nie zawiera definicji sprzedaży, ani nie odwołuje się w tym zakresie do ustawy o VAT, która taką definicję zawiera.
Niespójność legislacyjna
Konkluzje omawianej interpretacji wskazują dobitnie, jak niespójny jest polski system podatkowy. Pozostając wyłącznie na gruncie tej sprawy, trzeba zauważyć, że ustawa o CIT i ustawa o VAT zawierają identyczne definicje małego podatnika (limitowane kwotą 2 mln euro sprzedaży brutto), ale jednocześnie ustawa o CIT ani nie zawiera definicji sprzedaży, ani nie odwołuje się w tym zakresie do ustawy o VAT, która taką definicję zawiera.
Co więcej, definicja sprzedaży z ustawy o VAT skonstruowana jest w taki sposób, że… w zasadzie nie uwzględnia świadczenia usług na rzecz zagranicznych podatników.
Wydaje się, że zasadnym byłoby takie zmodyfikowanie i ujednolicenie obu definicji, aby w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości pozwalały one ustalić podstawowe obowiązki podatnika. Różnica między 9% a 19% CIT to bowiem w skrajnym przypadku być albo nie być dla niektórych biznesów.
Omawiany problem to również dodatkowe problemy organizacyjne. Skoro sprzedaż usług opodatkowana jest w kraju nabywcy, to VAT należny należałoby ustalać zgodnie ze stawkami właściwymi dla danego kraju. Jest to więc swoisty paradoks, ponieważ ustawa o VAT nie zobowiązuje podatników do takich działań, w przeciwieństwie do ustawy o CIT, która (przyjmując interpretację KIS za słuszną) taki wymóg przewiduje.
Kontrola limitu i wyprzedzająca analiza
Przywołane stanowisko Dyrektora KIS pokazuje jednoznacznie, jak newralgicznym i niejednoznacznym zagadnieniem potrafi być tak podstawowa kwestia jak ustalenie statusu małego podatnika CIT.
Kontrola limitów, takich jak ten uprawniający do posługiwania się statusem małego podatnika, bardzo często realizowana jest albo przez zewnętrzne biura rachunkowe albo pracowników wewnętrznych działów księgowych bądź shared service.
Warto zatem mieć świadomość, że do każdego podatnika należy podchodzić indywidualnie i weryfikować, jakie dane tak naprawdę powinny zostać wzięte pod uwagę przy ocenie. Taka analiza, dokonana wspólnie z doradcą podatkowym, powinna zostać dokonana z wyprzedzeniem, aby możliwa była realna kontrola danych, które mogą mieć decydujący wpływ na wysokość opodatkowania biznesu.
Autor: Patryk Chmiel, doradca podatkowy